Panasonic SF4D-H40 güvenlik ışık bariyeri (ışık perdesi)

Işık Perdesi (Güvenlik Işık Bariyeri) Nedir? Çeşitleri, Seçimi ve Bağlantı Şeması

⚠ PANODA ENERJİ OLMADIĞINDAN EMİN MİSİNİZ?

NOT: MONTAJ VE DEVREYE ALMA YETKİLİ BİR ELEKTRİKÇİ TARAFINDAN YAPILMALIDIR. MONTAJIN PANONUN ENERJİSİ KESİLMİŞ VE GEREKLİ ÖNLEMLER ALINMIŞ OLARAK YAPILMASI GEREKMEKTEDİR. IŞIK PERDESİ GÜVENLİK MESAFESİ HESAPLANARAK MONTE EDİLMELİ VE DEVREYE ALMADAN ÖNCE TEST ÇUBUĞU İLE DENENMELİDİR.

Pres, abkant, robot hücresi veya paketleme makinesi gibi tehlikeli makinelerde operatörün elini, kolunu ya da vücudunu korumanın en yaygın yolu ışık perdesidir. Sahada bu ürüne güvenlik ışık bariyeri, ışık bariyeri, emniyet ışık bariyeri veya kısaca güvenlik bariyeri de denir. Bu yazıda ışık perdesinin ne olduğunu, nasıl çalıştığını, Tip 2 ve Tip 4 farkını, parmak ve el koruma seçimini, montaj mesafesini ve bir ışık perdesinin güvenlik rölesine nasıl bağlandığını Türkçe şemalarla anlatıyoruz. Sonda stoklarımızdaki Panasonic SF4D-H ışık perdelerinin boy tablosunu da bulabilirsiniz.

Işık perdesi (güvenlik ışık bariyeri) nedir?

Işık perdesi, karşılıklı duran iki çubuktan oluşan bir güvenlik sensörüdür. Bir çubuk vericidir ve sık aralıklarla görünmez (kızılötesi) ışınlar gönderir. Karşıdaki çubuk alıcıdır ve bu ışınları sürekli kontrol eder. İki çubuk arasında görünmez bir “perde” oluşur. Bu perdeden el, kol veya vücut geçip tek bir ışın bile kesilirse, bariyer makineye “dur” sinyali gönderir ve tehlikeli hareket durur.

Kapı, kafes veya sabit koruyucu yerine ışık perdesi kullanmanın avantajı şudur: Operatör her parçada kapı açıp kapatmak zorunda kalmaz. Parçayı makineye rahatça koyar, ama eli tehlikeli bölgede iken makine çalışmaz. Bu, hem güvenliği hem de üretim hızını artırır.

Önemli: Kapı kontrolünde veya sayımda kullanılan normal fotosel ve alan sensörleri güvenlik ürünü değildir. İnsan korumak için mutlaka “güvenlik” sertifikalı (Tip 2 veya Tip 4) bir güvenlik bariyeri kullanılmalıdır.

Işık perdesi nasıl çalışır?

Güvenlik bariyeri ışık perdesi nasıl çalışır verici alıcı OSSD1 OSSD2 güvenlik rölesi Türkçe şema

  1. Verici ışın gönderir, alıcı tüm ışınları sırayla kontrol eder.
  2. Bütün ışınlar alıcıya ulaşıyorsa alıcının iki güvenlik çıkışı (OSSD1 ve OSSD2) açıktır, yani 24 V verir. Makine çalışabilir.
  3. Bir ışın kesildiği anda alıcı iki çıkışı da kapatır (0 V). Güvenlik rölesi kontaktörleri bırakır ve makine durur. Panasonic SF4D gibi modern bariyerlerde bu süre 10 ms civarındadır.
  4. Bariyer kendi çıkışlarını sürekli test eder. Bir kablo kısa devre olursa veya içeride arıza çıkarsa çıkışları kapalı tutar. Buna güvenli tarafa düşme denir.

OSSD nedir? OSSD, “Output Signal Switching Device” yani güvenlik çıkışı demektir. Normal bir fotoselin tek çıkışı vardır. Güvenlik bariyerinde ise iki ayrı çıkış vardır ve ikisi birbirini kontrol eder. Bu yüzden OSSD çıkışları doğrudan bir PLC girişine değil, güvenlik rölesine veya güvenlik PLC’sine bağlanır.

Işık perdesi çeşitleri

Güvenlik bariyerleri iki şeye göre ayrılır: neyi koruduğuna (çözünürlük) ve güvenlik seviyesine (Tip 2 veya Tip 4).

Işık perdesi çeşitleri parmak koruma el koruma kol koruma Tip 2 Tip 4 karşılaştırma Türkçe

1. Çözünürlüğe göre: parmak, el, kol ve vücut koruma

Çözünürlük, bariyerin algılayabildiği en küçük cisim demektir. Işınlar ne kadar sık ise o kadar küçük cismi görür.

Koruma türü En küçük cisim Işın aralığı Nerede kullanılır? Panasonic kodu
Parmak koruma 14 mm 10 mm Küçük presler, kesme makineleri, montaj tezgâhları. Bariyer makineye yakın takılabilir. SF4D-F…, SF4C-F…
El koruma 25 mm 20 mm Presler, abkant ve büküm makineleri, robot yükleme ağızları. En çok satılan tiptir. SF4D-H…, SF4C-H…
Kol / ayak koruma 45 mm 40 mm Büyük makine girişleri, paketleme hatları. SF4D-A…
Vücut / giriş kontrolü 2, 3 veya 4 ışın 300–500 mm Robot hücresi girişi, çevre koruma. Bir kişinin alana girdiğini algılar. Çok ışınlı bariyer veya ST4 tek ışınlı sensör

Basit kural: Çözünürlük ne kadar küçükse bariyer makineye o kadar yakın takılabilir. Parmak koruma bariyeri ile makineye çok yakın durabilirsiniz. Kol koruma bariyerini ise daha uzağa koymanız gerekir (aşağıdaki güvenlik mesafesi bölümüne bakın).

Model kodu nasıl okunur? Panasonic’te harften sonraki sayı ışın sayısını gösterir. Örneğin SF4D-H40: el koruma (H), 40 ışın, yaklaşık 790 mm koruma yüksekliği. SF4D-F15: parmak koruma (F), 15 ışın, 150 mm koruma yüksekliği.

2. Güvenlik seviyesine göre: Tip 2 ve Tip 4 farkı

Tip 4 Tip 2
Güvenlik seviyesi PL e / SIL 3 (en yüksek) En fazla PL c / SIL 1
Işın açısı (yansıma riski) ±2,5° veya daha dar ±5° veya daha dar
Arıza kontrolü Sürekli kendi kendini test eder Periyodik test edilir
Nerede kullanılır? Pres, kesme, robot hücresi, ağır yaralanma riski olan her yer Konveyör, paketleme, hafif yaralanma riski olan yerler
Panasonic serileri SF4D, SF4C, SF4B, SF4B-C SF2B, SF2C

Hangi tipin gerektiğine makinenin risk değerlendirmesi karar verir (EN ISO 13849-1). Kararsız kalırsanız Tip 4 seçin. Pres ve robot uygulamalarında neredeyse her zaman Tip 4 istenir.

Işık perdesi nasıl seçilir? 7 adımda seçim

  1. Neyi koruyacağınıza karar verin. Parmak mı, el mi, vücut mu? Bu, çözünürlüğü belirler (F, H veya A tipi).
  2. Tip 2 mi Tip 4 mü? Risk yüksekse (pres, robot, kesme) Tip 4 seçin.
  3. Koruma yüksekliğini ölçün. Tehlikeli bölgeye erişilebilen açıklığın yüksekliğini ölçün. Bariyerin koruma yüksekliği bu açıklığı tamamen kapatmalı, altından, üstünden veya yanından el uzatılamamalıdır.
  4. Verici ile alıcı arasındaki mesafeyi ölçün. Bu mesafe bariyerin menziline sığmalıdır. Panasonic SF4D el ve kol tiplerinde 15 m’ye, parmak tipinde 12 m’ye kadar çıkar. Dar makinelerde ince gövdeli SF4C (13 mm kalınlık) iyi bir seçimdir.
  5. Güvenlik mesafesini hesaplayın. Bariyer makineye ne kadar uzağa takılmalı? Formül aşağıda.
  6. Bağlantı şeklini seçin. Çıkış PNP mi NPN mi olacak, güvenlik rölesi mi güvenlik PLC’si mi kullanılacak? Türkiye’de panolarda genelde 24 V DC PNP kullanılır.
  7. Özel ihtiyaçları belirleyin. Konveyörden ürün geçecekse muting, sabit bir parça perdeyi kesiyorsa blanking, kaynak çapağı varsa koruyucu ön kapak gerekir.

Işık perdesi güvenlik mesafesi nasıl hesaplanır?

Güvenlik bariyerini makineye çok yakın takarsanız, operatörün eli ışını kestiği andan makine tamamen durana kadar geçen sürede tehlikeli noktaya ulaşabilir. Bu yüzden bariyer, EN ISO 13855 standardındaki formülle hesaplanan mesafeden daha yakın takılmamalıdır.

Işık perdesi güvenlik mesafesi hesaplama S = K x T + C EN ISO 13855 örnek hesap Türkçe

S = K × T + C

  • S: Güvenlik mesafesi (mm). Işık perdesinden tehlikeli noktaya en kısa uzaklık.
  • K: Elin yaklaşma hızı. 2000 mm/s alınır.
  • T: Toplam durma süresi (saniye) = bariyerin tepki süresi + güvenlik rölesinin tepki süresi + makinenin durma süresi.
  • C: Ek mesafe = 8 × (d − 14) mm. Burada d, ışık perdesinin çözünürlüğüdür (mm). El koruma (25 mm) için C = 88 mm.

Örnek: El koruma bariyeri (SF4D-H, d = 25 mm), bariyer tepki süresi 10 ms, röle 10 ms, makinenin durma süresi 150 ms olsun.
T = 0,010 + 0,010 + 0,150 = 0,17 s
S = 2000 × 0,17 + 8 × (25 − 14) = 340 + 88 = 428 mm

Yani bu örnekte ışık perdesi tehlikeli noktadan en az 428 mm uzağa takılmalıdır. Sonuç ne çıkarsa çıksın mesafe 100 mm’den az olamaz.

Dikkat: Makinenin durma süresi tahminle değil, ölçülerek bulunmalıdır. Özellikle eski preslerde fren aşındıkça durma süresi uzar. Bu yüzden ölçüm periyodik olarak tekrarlanmalıdır.

⚠ Bağlantı işlemine başlamadan önce pano enerjisini kesin, gerilim olmadığını doğrulayın ve enerjinin yanlışlıkla yeniden verilmesini önleyecek güvenlik tedbirlerini alın.

Işık perdesi bağlantı şeması (Wieland SNA 4043K güvenlik rölesi ile)

Bu örnekte Panasonic SF4D ışık perdesi, Wieland SNA 4043K-A 24 V güvenlik rölesine (R1.188.1810.0) bağlanıyor. Kablo renkleri SF4D’nin temel (PNP) bağlantısına göredir ve seriye ya da markaya göre değişebilir. Bağlantıdan önce ürünlerin kullanım kılavuzuna bakın.

  1. Besleme: Verici ve alıcının kahverengi kablolarını +24 V DC‘ye, mavi kablolarını 0 V‘a bağlayın. Rölenin A1 ucunu +24 V’a, A2 ucunu 0 V’a bağlayın. Bariyer ve röle aynı 24 V DC güç kaynağından beslenmeli, 0 V’ları ortak olmalıdır.
  2. Çıkış tipi: Alıcının açık mavi kablosunu 0 V’a bağlayın. Böylece çıkışlar PNP olur (SNA 4043K girişleri +24 V ile çalışır).
  3. Güvenlik çıkışları: Alıcının siyah (OSSD1) kablosunu rölenin S12 klemensine, beyaz (OSSD2) kablosunu S52 klemensine bağlayın. İki OSSD’yi asla birbirine köprülemeyin.
  4. S21 – S22 köprüsü: Işık perdesinde 2. kanala kontak bağlanmadığı için S21 ile S22 arasına köprü atın. Kablo kısa devre kontrolünü ışık perdesinin kendisi yapar.
  5. Kontaktörler: Rölenin 13 ve 23 klemenslerine +24 V verin. 14‘ten K1, 24‘ten K2 kontaktör bobinini besleyin. Bu iki kontaktörün ana kontaklarını makine motoruna seri bağlayın. Biri yapışsa bile diğeri motoru durdurur. 33-34 üçüncü güvenli kontaktır, 41-42 ise sadece bilgi (PLC, ikaz lambası) içindir.
  6. Reset ve kontaktör izleme: S11‘den başlayarak K1’in NC kontağı, K2’nin NC kontağı ve RESET butonunu (NO) seri bağlayıp S34‘e getirin. Kontaktörlerden biri yapışırsa NC kontağı açık kalır ve röle yeniden çalışmaz. Reset butonu tehlikeli bölgeyi görebilen ama bölgenin içinden basılamayan bir yere konmalıdır.
  7. Test: Vericinin pembe kablosu test girişidir. S1 butonu ile +24 V verildiğinde verici ışın göndermeyi keser, K1 ve K2’nin bıraktığı kontrol edilir. Kullanmıyorsanız boşta bırakın.

SNA 4043K, Tip 4 bir ışık perdesiyle birlikte Kategori 4 / PL e seviyesine kadar kullanılabilir. Son kararı makinenin risk değerlendirmesi verir. Işık perdesi çok sık açılıp kapanıyorsa (örneğin her parçada) SNA 4043K’nın SNA 4043KM versiyonu tercih edilir. SNA 4043K’nın klemenslerini ve acil stop, kapı bağlantılarını SNA 4043K bağlantı şeması yazımızda, güvenlik rölelerinin genel mantığını güvenlik rölesi yazımızda anlattık. Panasonic’in kendi kontrol üniteleri (SF-C13, SF-C21) de kullanılabilir.

Muting ve blanking nedir?

  • Muting (susturma): Konveyör üzerindeki ürün perdeden geçerken bariyerin geçici olarak devre dışı kalmasıdır. Muting sensörleri ürünü insandan ayırır. Ürün geçince bariyer tekrar devreye girer. İnsan geçerse makine durur.
  • Blanking (ışın kapatma): Perdenin içinde sürekli duran bir parça (örneğin bir masa ayağı veya sac) varsa, o ışınlar devre dışı bırakılır. Yanlış ayarlanırsa koruma boşluğu oluşur. Bu yüzden sadece gerçekten gerekiyorsa ve doğru hesapla kullanılmalıdır.

Panasonic SF4D’de muting ve blanking ayar yazılımı ile, SF4C ve SF4B’de dahili olarak yapılabilir.

Panasonic SF4D-H ışık perdesi: ince ama sağlam

Panasonic, Japonya’nın köklü otomasyon üreticilerinden biridir ve ışık perdeleri pres, robot ve otomotiv sektöründe yaygın olarak kullanılır. Stoklarımızdaki Panasonic SF4D-H serisi, Tip 4 (PL e, SIL 3) el koruma ışık perdesidir. Tüm modeller SFD-CCB5-S 5 m bağlantı kablosu ve MS-SFD-1-8 montaj braketi ile birlikte gelir, ayrıca aksesuar almanıza gerek kalmaz.

  • İnce yapı: Gövde kesiti sadece 28 × 30 mm, algılama yüzeyi 8,1 mm genişliğindedir. Makineye ve 30 × 30 mm alüminyum profillere tam oturur.
  • Küçük iç ünite, kalın gövde: İç elektronik önceki Panasonic modeline göre hacim olarak %40’ın altına küçültüldü. Kazanılan yerle gövde duvarları kalınlaştırıldı, dış ölçü değişmeden gövde çok daha rijit hale geldi.
  • Burulma, eğilme ve darbeye dayanıklı: 300 m/s² (yaklaşık 30 G) darbe ve 10–55 Hz titreşim testlerinden geçer. Montaj braketleri sağlam alüminyum gövdenin arkasına bağlanır.
  • Sıvı ve toza karşı: IP67, IP65. Suyun yanında soğutma sıvısının girişini de engeller.
  • Hızlı ve uzun menzilli: 10 ms tepki süresi, 15 m’ye kadar menzil, PNP / NPN seçilebilir çıkış.
  • Kolay servis: Ön kablo, ışık perdesi makineden sökülmeden değiştirilebilir.

Panasonic SF4D-H boy seçim tablosu

Korumak istediğiniz açıklığın yüksekliğine eşit veya ondan büyük koruma yüksekliğini seçin. Model koduna tıklayarak ürün sayfasına gidebilirsiniz.

Model Işın sayısı Koruma yüksekliği Uygun olduğu yerler
SF4D-H8 8 150 mm Küçük presler, montaj tezgâhları, dar açıklıklar
SF4D-H12 12 230 mm Küçük presler, montaj tezgâhları, dar açıklıklar
SF4D-H16 16 310 mm Küçük presler, montaj tezgâhları, dar açıklıklar
SF4D-H20 20 390 mm Pres ve abkant ön açıklıkları, robot yükleme ağızları
SF4D-H24 24 470 mm Pres ve abkant ön açıklıkları, robot yükleme ağızları
SF4D-H28 28 550 mm Pres ve abkant ön açıklıkları, robot yükleme ağızları
SF4D-H32 32 630 mm Pres ve abkant ön açıklıkları, robot yükleme ağızları
SF4D-H36 36 710 mm Pres ve abkant ön açıklıkları, robot yükleme ağızları
SF4D-H40 40 790 mm Pres ve abkant ön açıklıkları, robot yükleme ağızları
SF4D-H48 48 950 mm Büyük makine girişleri, paketleme hatları, robot hücresi girişleri
SF4D-H56 56 1110 mm Büyük makine girişleri, paketleme hatları, robot hücresi girişleri
SF4D-H64 64 1270 mm Büyük makine girişleri, paketleme hatları, robot hücresi girişleri

Tüm modeller: Güvenlik Işık Bariyerleri (Panasonic SF4D). Parmak koruma (SF4D-F), kol koruma (SF4D-A) veya 1270 mm’den uzun boylar için bizi arayın.

Diğer Panasonic ışık perdesi serileri

Seri Tip Koruma Koruma yüksekliği Menzil Öne çıkan özellik
SF4D Tip 4, PL e Parmak, el, kol 150–1910 mm 12–15 m’ye kadar Sağlam gövde, 10 ms tepki süresi, sökülebilir kablo, muting / blanking, IO-Link (opsiyon)
SF4C Tip 4, PL e Parmak, el 160–640 mm 3 m’ye kadar Çok ince gövde (13 mm), küçük makineler için ideal
SF4B Tip 4, PL e Parmak, el, kol 230–1910 mm 7–9 m’ye kadar Dahili muting, IP67, yaygın kullanılan seri
SF4B-C Tip 4, PL e El, kol 260–1940 mm 7 m’ye kadar Hafif gövde, alüminyum profile kolay montaj
SF2B / SF2C Tip 2 El, kol Seriye göre Seriye göre Düşük-orta risk için ekonomik çözüm

Model ve stok bilgisi için arayın. Makinenizin ölçülerini ve korumak istediğiniz bölgeyi söyleyin, uygun bariyeri, montaj aparatını ve güvenlik rölesini birlikte seçelim.

Montaj ve devreye almada en sık yapılan hatalar

  • Bariyeri makineye çok yakın takmak: Güvenlik mesafesi hesaplanmadan takılan bariyer koruma sağlamaz.
  • Perdenin altından, üstünden veya yanından erişimi unutmak: El perdeyi kesmeden tehlikeli bölgeye uzanabiliyorsa bariyerin bir anlamı yoktur. Boşluklar sabit koruyucu ile kapatılmalıdır.
  • Arkaya geçilebilmesi: Operatör perdeyi geçip perde ile makine arasında durabiliyorsa, makine yeniden çalışabilir. Bu boşluk ek bir bariyer, alan tarayıcı veya sabit koruyucu ile kapatılmalı, reset butonu da bölgenin dışına konmalıdır.
  • Parlak yüzeylere yakın montaj: Paslanmaz sac veya parlak yüzeyler ışını yansıtıp cismi “görmemeye” neden olabilir. Bariyer bu yüzeylerden yeterli uzaklıkta takılmalıdır.
  • Yan yana iki bariyerin birbirini etkilemesi: Vericiler sırt sırta takılmalı veya karışmayı önleme ayarı yapılmalıdır.
  • OSSD çıkışlarını normal PLC girişine bağlamak: OSSD’ler güvenlik rölesine veya güvenlik PLC’sine bağlanmalıdır.
  • Test çubuğu ile denememek: Devreye almada ve her vardiya başında, bariyerin çözünürlüğüne uygun test çubuğu perdenin her yerinden geçirilerek makinenin durduğu kontrol edilmelidir.

Işık perdesiyle birlikte kullanabileceğiniz diğer modeller için güvenlik rölesi kategorimize de bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Işık perdesi ile güvenlik bariyeri aynı şey mi?

Evet. Işık perdesi, güvenlik ışık bariyeri, ışık bariyeri, emniyet ışık bariyeri ve güvenlik bariyeri aynı ürün için kullanılan isimlerdir. Otomatik kapılarda kullanılan “emniyet fotoseli” ise farklı bir üründür ve makine korumasında kullanılmaz.

Güvenlik bariyeri ile normal fotosel arasındaki fark nedir?

Normal fotosel arızalanınca “algıladım” ya da “algılamadım” demeye devam edebilir ve bunu fark etmezsiniz. Güvenlik bariyerinde iki ayrı güvenlik çıkışı vardır, bariyer kendini sürekli test eder ve arızada makineyi durdurur. İnsan korumak için sadece sertifikalı güvenlik bariyeri kullanılmalıdır.

Pres için hangi tip ışık perdesi gerekir?

Preslerde genelde Tip 4, el koruma (25 mm) veya parmak koruma (14 mm) bariyer kullanılır. Kesin seçimi makinenin risk değerlendirmesi ve güvenlik mesafesi hesabı belirler.

Işık perdesi PLC’ye bağlanabilir mi?

OSSD çıkışları normal bir PLC’ye değil, güvenlik rölesine veya güvenlik PLC’sine bağlanmalıdır. Bariyerin durumunu sadece göstermek için (örneğin ekranda uyarı) yardımcı çıkış PLC’ye bağlanabilir.

Işık perdesi her gün test edilmeli mi?

Evet. Her vardiya başında test çubuğu ile perdenin üst, orta ve alt kısmından geçilerek makinenin durduğu kontrol edilmelidir. Ayrıca makinenin durma süresi belirli aralıklarla ölçülmelidir.

Işık perdesi kaç metreye kadar çalışır?

Modele göre değişir. Panasonic SF4D el ve kol tiplerinde 15 m’ye, parmak tipinde 12 m’ye kadar, ince SF4C serisi ise 3 m’ye kadar çalışır.

Işık perdesi fiyatları neye göre değişir?

Fiyat; koruma tipine (parmak, el, kol), boyuna (ışın sayısı), güvenlik tipine (Tip 2 / Tip 4) ve aksesuarlara göre değişir. Panasonic SF4D-H modellerinde kablo ve braket pakete dahildir. Güncel fiyat ve stok için bizi arayın.

⚠ PANODA ENERJİ OLMADIĞINDAN EMİN MİSİNİZ?

NOT: MONTAJ VE DEVREYE ALMA YETKİLİ BİR ELEKTRİKÇİ TARAFINDAN YAPILMALIDIR. MONTAJIN PANONUN ENERJİSİ KESİLMİŞ VE GEREKLİ ÖNLEMLER ALINMIŞ OLARAK YAPILMASI GEREKMEKTEDİR. IŞIK PERDESİ GÜVENLİK MESAFESİ HESAPLANARAK MONTE EDİLMELİ VE DEVREYE ALMADAN ÖNCE TEST ÇUBUĞU İLE DENENMELİDİR.

Işık perdesi ve güvenlik rölesi için arayın

Makinenizin ölçülerini ve korumak istediğiniz bölgeyi söyleyin, uygun Panasonic ışık perdesini ve güvenlik rölesini birlikte seçelim: 0262 641 14 42 · 0541 277 79 25

Leave a Comment

E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.