VDE el aletleri, elektrik tesisatında gerilim altında veya gerilime yakın çalışırken kullanıcıyı elektrik çarpmasına karşı korumak için üretilen yalıtımlı pense, keski, tornavida ve benzeri aletlerdir. Normal bir pensenin plastik sapı sadece elin rahatı içindir. VDE pensenin sapı ise 1000 V AC’ye kadar test edilmiş bir yalıtımdır. Bu yazıda VDE’nin ne anlama geldiğini, VDE aletin normal aletten nasıl ayırt edileceğini ve doğru kullanımını anlatıyoruz.
VDE ne demek?
VDE, Almanya’daki Elektrik, Elektronik ve Bilişim Teknolojileri Birliği’nin (Verband der Elektrotechnik) kısaltmasıdır. Bu kuruluşun test ve belgelendirme enstitüsü, yalıtımlı el aletlerini uluslararası IEC 60900 (Türkiye’de TS EN 60900) standardına göre test eder ve onaylar. Sahada “VDE alet” denince bu standarda uygun, 1000 V AC / 1500 V DC gerilime kadar çalışmaya uygun yalıtımlı aletler kastedilir.
VDE el aletini normal aletten ayıran özellikler
- Her alet tek tek test edilir: Standarda göre her VDE alet üretimde 10.000 V gerilimle test edilir. Yani kullanım gerilimi olan 1000 V’un 10 katı güvenlik payı vardır.
- Çift üçgen sembolü: Aletin üzerinde iç içe iki üçgen sembolü, 1000 V yazısı, IEC 60900 ibaresi ve üretici bilgisi bulunur. Bu işaretler yoksa alet VDE değildir.
- İki renkli yalıtım: Kaliteli VDE aletlerde yalıtım iki katmanlıdır (örneğin kırmızı-sarı). Dış katman aşınıp içteki farklı renk görünmeye başladığında aletin değişme zamanı gelmiştir.
- Uç kısmı da yalıtımlıdır: VDE tornavidalarda yalıtım ucun hemen gerisine kadar uzanır. Böylece vida başına dokunurken yandaki iletkene kısa devre yapma riski azalır.
- Soğuğa dayanıklılık: Standart VDE aletler −20 °C’ye kadar dayanır. “C” işaretli olanlar −40 °C’de bile kırılmadan kullanılabilir.
VDE el aleti çeşitleri
| Alet | Ne işe yarar? |
|---|---|
| VDE kombine pense | Tutma, bükme, sıkma ve kablo kesme. Pano işçiliğinin temel aletidir. |
| VDE yan keski | Bakır ve alüminyum kabloları temiz kesmek için. |
| VDE kargaburun pense | Dar yerlerde tutma, kablo ucu bükme ve klemens işleri. |
| VDE düz tornavida (SL5,5, SL6,5) | Klemens, sigorta ve kontaktör bağlantı vidaları. |
| VDE yıldız tornavida (PH1, PH2) | Yıldız başlı vidalar, priz ve anahtar montajı. |
| VDE tornavida seti | Farklı boy ve uçları tek kutuda toplar, servis ekipleri için ekonomiktir. |
| VDE kablo sıyırıcı ve kablo makası | Kablo izolasyonunu soymak ve kalın kabloları kesmek için. |
VDE alet mi, normal alet mi?
Pano, tesisat, bakım ve arıza işlerinde, yani gerilim olma ihtimali bulunan her yerde VDE alet kullanın. Enerjisi kesilmiş hatta bile unutulmuş bir besleme, geri besleme yapan bir UPS ya da yanlış etiketlenmiş bir sigorta sürprizi olabilir. Mekanik atölye işlerinde ise normal el aleti yeterlidir. Örneğin sitemizdeki Bosch Professional kombine pense ve yan keski sağlam ve ergonomik aletlerdir. Ama VDE değildir, gerilim altında kullanılmamalıdır.
VDE aletleri güvenli kullanmak için 6 kural
- Önce enerjiyi kesin. VDE alet, gerilim altında çalışmayı serbest bırakmaz. Mümkünse hattı kesin, kilitleyin ve gerilim olmadığını ölçerek doğrulayın. VDE alet son koruma hattıdır.
- Her kullanımdan önce yalıtımı kontrol edin. Çatlak, kesik, erime, ezilme veya alttaki renk görünüyorsa aleti kullanmayın.
- Yalıtımı bantla tamir etmeyin. İzole bant 10.000 V testinden geçmiş yalıtımın yerini tutmaz. Hasarlı aleti değiştirin.
- Aleti amacı dışında kullanmayın. Tornavidayı levye gibi kullanmak veya penseye çekiçle vurmak yalıtımı içten çatlatabilir.
- Isıdan ve kimyasaldan koruyun. Sıcak yüzey, kaynak çapağı ve solventler yalıtımı bozar.
- Kişisel koruyucu donanımı eksik etmeyin. Gerilim altında çalışmada izole eldiven, yüz siperi ve uygun iş elbisesi de gerekir. Bu işleri yalnızca yetkili ve eğitimli personel yapmalıdır.
Sık sorulan sorular
VDE ile izoleli alet aynı şey mi?
Her VDE alet izolelidir, ama her izoleli görünen alet VDE değildir. Sapı plastik kaplı birçok alet sadece konfor içindir ve test edilmemiştir. Üzerinde çift üçgen sembolü ve “1000 V” yazısı olmayan aleti gerilim altında kullanmayın.
VDE aletler kaç volta kadar korur?
IEC 60900’e göre 1000 V AC ve 1500 V DC’ye kadar çalışma için tasarlanır. Üretimde her biri 10.000 V ile test edilir.
VDE aletin ömrü ne kadardır?
Belirli bir son kullanma tarihi yoktur. Yalıtım sağlam olduğu sürece kullanılabilir. Düzenli gözle kontrol yapılmalı, hasar görülen alet hemen değiştirilmelidir.
Türkiye’de VDE alet zorunlu mu?
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, elektrik işlerinde işin riskine uygun ekipman kullanılmasını ister. Pano ve tesisat işlerinde bu, uygulamada standarda uygun yalıtımlı (VDE) el aleti anlamına gelir.
VDE el aleti satın al
Bosch Professional VDE pense, yan keski, kargaburun ve tornavida modellerini sitemizde bulabilirsiniz:
Ekibiniz için toplu VDE alet ihtiyacınız varsa 0262 641 14 42 / 0541 277 79 25 numaralarından bize ulaşın. Toplu alımlarda özel fiyat veriyoruz.
Leave a Comment
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.